top of page

Ζουκερβέργιος vs Γουτεμβέργιου : Meta-βαση στην Κλεψύδρα του Κρόνου


Συνέβη την Πέμπτη 28 Οκτωβρίου 2021. Ο γνωστός και μη εξαιρετέος Μάρκος Ζουκερβέργιος ανακοίνωσε πως η Facebook Inc., η εταιρεία η οποία περιλαμβάνει υπό την αιγίδα της και άλλα κοινωνικά δίκτυα, όπως το Instagram και το What’s App, μετονομάζεται σε Meta, εγκαινιάζοντας μια νέα εποχή όχι μόνο για τον Ζουκερβέργιο και την τσέπη του, αλλά και για την ίδια τη Συναινετική Πραγματικότητα.


Παρατραβηγμένο; Όχι και τόσο.

Ο Ζουκερβέργιος θεωρεί πως δεν πρόκειται για μια απλή αλλαγή ονομασίας ενός brand, αλλά για την απαρχή μιας κοσμογονικής μετάβασης από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σε ένα Meta-σύμπαν (Metaverse) όπου τον κύριο ρόλο στην εμπειρία θα παίζει ο συνδυασμός τεχνολογίας Εικονικής (Virtual) και Επαυξημένης (Augmented) Πραγματικότητας. Ήδη παρουσιάστηκε ένα πρότζεκτ που αφορά την διεξαγωγή επαγγελματικών συσκέψεων με τη χρήση της τεχνολογίας Εικονικής Πραγματικότητας (VR).

Θα πει κανείς, τι διαφορά έχει το Meta-σύμπαν από τον περίφημο Κυβερνοχώρο, μια έννοια που καθόρισε ο Ουίλλιαμ Γκίμπσον στο «Νευρομάντη», ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 1980. Το Meta-σύμπαν είναι κάτι ευρύτερο και ο κυβερνοχώρος αποτελεί υποσύνολό του. Φυσικά όλα αυτά θα ξεκαθαριστούν στο άμεσο μέλλον σε ό,τι αφορά την πρακτική τους διάσταση.

Στην παρουσίαση του Meta-σύμπαντος, ο Ζουκερβέργιος μας έδειξε και το νέο λογότυπο του τελευταίου, ένα ελαφρώς τροποποιημένο σύμβολο του απείρου, ένα δηλαδή «πεσμένο οχτάρι».


Το σύμβολο του απείρου δεν είναι και τόσο αρχαίο. Ήταν επινόημα του Άγγλου μαθηματικού Τζών Γουώλλις το 1655. Ο Γουώλλις δεν εξήγησε από πού εμπνεύστηκε, αλλά θεωρείται πως το «∞» είναι μια παραλλαγή του ρωμαϊκού αριθμού 1.000 (αρχικώς «CIƆ», αλλά και «CƆ», που χρησιμοποιείτο για να αναπαραστήσει το «πολλά»), ή ίσως μια παραλλαγή του ελληνικού «ω».

Στο μυστικισμό, το σύμβολο του απείρου ταυτίζεται με μια παραλλαγή του Ουροβόρου, του φιδιού που καταβροχθίζει την ουρά του. Μερικές φορές μάλιστα ο Ουροβόρος απεικονίζεται σαν «πεσμένο οκτάρι» προκειμένου να καταδειχθεί αυτή η ιδιότητά του.


Για να δούμε κάτι άλλο τώρα.

Το σύμβολο που υιοθέτησε ο Ζουκερβέργιος, είναι μεν εκείνο του απείρου, αλλά όχι ακριβώς. Είναι λίγο «πειραγμένο». Κάποιοι έκαναν το «απρεπές» σχόλιο πως το σύμβολο του Meta μοιάζει περισσότερο με δυο… όρχεις! (κάτι που εντόπισε ο δαιμόνιος Christopher Knowles στο blog του, The Secret Sun - https://secretsun.blogspot.com/) Κι αυτό είναι ενδιαφέρον. Ο Knowles παρέθεσε και την παρακάτω εικόνα από την επίσημη παρουσίαση του Meta, όπου δυο ανθρώπινα άβαταρ χάσκουν θαυμάζοντας τον πλανήτη Κρόνο.


Ο Κρόνος φυσικά ήταν ο θεός που με το δρεπάνι του έκοψε τα αποτέτοια του Ουρανού και τα έριξε στη θάλασσα. Ο Κρόνος-Χρόνος-Saturnus είναι η πύλη του θανάτου στο δρόμο για το σύμπαν. Ο Κρόνος είναι ουσιαστικά ο Χρόνος στο κατώφλι του Αιώνα (του «άχρονου χρόνου»). Άλλωστε ήταν ο τελευταίος από τους παραδοσιακούς πλανήτες στην μαγική-αποκρυφιστική κοσμολογία. Ο Κρόνος συμβολίζει την ανεπάρκεια κάθε είδους ύπαρξης στο πεδίο του προσωρινού. Ο Κρόνος είναι ο αυστηρός και αμείλικτος θεός που έχει σύμβολα το δρεπάνι, το κουπί, και την κλεψύδρα. Ο Κρόνος είναι ο περιορισμός που επιβάλλει μορφή στη ζωή και εντοπισμό μέσα στο χώρο και το χρόνο. Οι απώλειες που προκαλεί ο Κρόνος ισούνται με τις ευθύνες που αρνείται κανείς να αναλάβει. Ο Κρόνος/Χρόνος είναι η κινούμενη εικόνα της Αιωνιότητας.


Η κλεψύδρα είναι ουσιαστικά ένα «οκτάρι», ή ένα «όρθιο άπειρο» (σύμβολο). Στυλιζαρισμένα, θα μπορούσε να αναπαρασταθεί με δυο τρίγωνα, ενωμένα στις κορυφές τους. Κατά «σύμπτωση» (χαχα!) το Σύμβολο του Αφανισμού (Extinction Symbol), δηλαδή μια στυλιζαρισμένη κλεψύδρα εγγεγραμμένη σε κύκλο, αναπαριστά τον περίφημο Αφανισμό της Ολοκαίνου, δηλαδή την εξαφάνιση ζωικών ειδών η οποία προκαλείται από την κλιματική αλλαγή στον πλανήτη μας. Η στυλιζαρισμένη αυτή κλεψύδρα, μια προειδοποίηση ότι «ο χρόνος τελειώνει», χρονολογείται γύρω στο 2019 και αποδίδεται σε έναν Λονδρέζο καλλιτέχνη, τον Goldfrog ESP.


Το σύμβολο χρησιμοποιείται από περιβαλλοντικούς ακτιβιστές και συναντάται ενσωματωμένο σε έργα καλλιτεχνών. Υιοθετήθηκε επίσης από το κίνημα ExtinctionRebellion (XR) που πραγματοποιεί δράσεις για την κλιματική αλλαγή και την οικολογική κατάρρευση.


Όπως και να έχει, αυτή η στυλιζαρισμένη κλεψύδρα, πεσμένη στο πλάι, παραπέμπει (και) στην πλανητική σφραγίδα του Κρόνου (κατ΄επέκταση και στον τεκτονικό διαβήτη-γνώμονα)


Τα δυο τρίγωνα/κλεψύδρα ενωμένα στις κορυφές τους είναι το αρχέτυπο της απαρχής της Σύνθεσης των Αντιθέτων (αρσενικού & θηλυκού, αλλά και ό,τι άλλο) η οποία επιτελείται στο περίφημο εξάκτινο αστέρι, ένα αρχετυπικό σύμβολο του Μακρόκοσμου.


Υπό μια άλλη οπτική γωνία, έχουμε την περίφημη Λάβρυ, τον διπλούν πέλεκυν, που αντιπροσωπεύει την Ιερή Ένωση του Ουράνιου Θεού με τη Γήινη Θεά, την Ένωση των Αντιθέτων, την Ιερογαμία.



Άλλωστε κι ο Γιώργος Μπαλάνος είχε μιλήσει για τη Διπλή Χοάνη της Δημιουργίας και γι αυτό το «κάτι που πέρασε το στενό σημείο της Διπλής Χοάνης του Αδιαφοροποίητου. Του σημείου που δεν έχει καμία ιδιότητα». (βλ. Οι Άμμοι του Χρόνου). Δηλαδή από το «στόμιο» της κλεψύδρας.


Λάβρυς =) Διπλή Χοάνη της Δημιουργίας =) Μύηση =) Μετάβαση


Meta-βαση, έτσι δεν είναι;


Ξέρετε, στα Αγγλικά το πρόθεμα meta- είναι πολύ πιο «εσωτεριστικό» απ’ ό,τι στα Ελληνικά. Και ακριβώς αυτή η συνειρμική φόρτιση της λέξης είναι που της προσδίδει κάτι το οποίο δεν μπορεί να γίνει πλήρως κατανοητό από μας. Ας δούμε όμως κάποια άλλα ενδιαφέροντα.

Η Μήτις ήταν μια ενδιαφέρουσα μορφή της μυθολογίας. Γεννήθηκε από την ένωση του Ερέβους και της Νύχτας. Ήταν θεά της σοφίας και της φρόνησης, ιδιότητες που κληροδότησε στην κόρη της, τη θεά Αθηνά.

Η Μήτις ήταν αυτή που βοήθησε αποφασιστικά το Δία προσφέροντας στον Κρόνο το εμετικό φάρμακο που τον έκανε να ξεράσει τα παιδιά του που είχε καταπιεί. Αργότερα ο Δίας παντρεύτηκε τη Μήτιδα. Όμως σύμφωνα με έναν χρησμό η Μήτις θα γεννούσε πρώτα μια κόρη και έπειτα έναν γιο που θα καταλάμβανε την εξουσία και θα κυβερνούσε θεούς και ανθρώπους. Ο Δίας, προκειμένου να μην την πατήσει σαν τον Κρόνο, εφάρμοσε την ίδια τακτική: κατάπιε τη Μήτιδα, ενώ αυτή ήταν έγκυος ακόμη στην Αθηνά. Κατόπιν ο Ήφαιστος, άνοιξε το κεφάλι του Δία με μια λάβρυ και από μέσα ξεπετάχτηκε η Αθηνά, πάνοπλη και ενήλικη, ενώ η Μήτις παρέμεινε μέσα του. Η Αθηνά είχε βεβαίως την περίφημη ασπίδα Αιγίδα, καμωμένη από το τομάρι της Αμάλθειας, της κατσίκας που ανέθρεψε το Δία.


…Η οποία παραπέμπει στον Αιγέα, τον «κατσικάνθρωπο» μυθικό βασιλιά της Αθήνας (η οποία πήρε το όνομά της από την Αθηνά), Και η πρώτη γυναίκα του Αιγέα, ονομαζόταν Μήτα.


Τώρα, η Μήτις αποτελεί τον «καταλύτη» μεταξύ των δυο αντιθέτων –του Κρόνου και του Δία. Ο Κρόνος όπως είδαμε είναι το σύμβολο της αυστηρότητας, των ορίων και του θανάτου, ενώ ο Δίας το σύμβολο της επέκτασης, της πληθωρικότητας και της αφθονίας. Η Μήτις είναι κατά κάποιο τρόπο το στενό σημείο της Διπλής Χοάνης του Αδιαφοροποίητου, το αδιάστατο σημείο της ένωσης των κορυφών των δυο τριγώνων.


Στον Καναδά και ορισμένες περιοχές των βορείων ΗΠΑ, υπάρχει η εθνοτική ομάδα των Métis που αποτελείται από ντόπιες ινδιάνικες φυλές και Γάλλους αποίκους. Το Métis προφέρεται «Μετίς» και φυσικά σημαίνει και «Μήτις», αφού έτσι ακριβώς γράφεται και προφέρεται η ονομασία της θεάς στα Γαλλικά. Το αξιοπρόσεκτο εδώ είναι η σημαία των Métis, η οποία είναι η παλαιότερη πατριωτική σημαία αυτοχθόνων του Καναδά και προηγείται της καναδικής σημαίας κατά τουλάχιστον 150 χρόνια. Είναι το σύμβολο του απείρου σε μπλε φόντο.


Η Μήτις είναι ο 9ος αστεροειδής που ανακαλύφθηκε (το 1848) και ο οποίος μάλλον ανήκει στην ίδια οικογένεια με τον αστεροειδή Αμάλθεια, αποτελώντας αμφότεροι υπολείμματα ενός πολύ μεγαλύτερου σώματος που διασπάστηκε. Το ότι τα δυο αυτά σώματα πήραν ονομασίες μυθολογικών όντων που σχετίζονταν άμεσα με το Δία είναι καθαρή σύμπτωση (εντός ή εκτός εισαγωγικών), αφού ανακαλύφθηκαν σε χρονική απόσταση δεκαετιών το ένα από το άλλο τον 19ο αιώνα, ενώ η ανακάλυψη ότι είναι συγγενικά σώματα, έγινε μόλις στα τέλη του 20ου. Ακόμα μια καθαρή «σύμπτωση» (μπουχαχα!). Μήτις και Αμάλθεια είναι φυσικά και δυο φυσικοί δορυφόροι του πλανήτη Δία, λίγο πιο πέρα.